Odlewy żeliwne mają bardzo szerokie zastosowanie.
Mając na uwadze różne rodzaje żeliwa począwszy od szarego GJL 200, a skończywszy na żeliwie sferoidalnym GJS 700-2, możemy wykonywać różne elementy pracujące praktycznie w każdej gałęzi przemysłu.
Zastowanie odlewów żeliwnych w przemyśle motoryzacyjnym, to m.in bloki silników, tarcze hamulcowe, korpusy pomp i zaworów.
Odlewy żeliwne szare w gatunku GJL 200 czy GJL 250 mają zastosowanie w branży budowlanej i drogowej. Są to m.in. rury, wpusty czy studzienki kanalizacyjne. Odlewy żeliwne z większą zawartością pierwiastków stopowych mają zastosowanie np. w kotłach ciepłowniczych gdzie wymagana jest żaroodporność i żarowytrzymałość. Odlewy żeliwne sferoidalne mają zastosowanie w przemyśle papierniczym, gdzie używane są czopy czy obudowy łożysk podtrzymujące wały. W kolejnictwie również używane są odlewy żeliwne w gatunku GJS 400-18LT, gdzie wymagana jest większa odporność na udarność w niskich temperaturach. Jak widać odlewy żeliwne są stosowane w bardzo szerokim zakresie.
Odlewy żeliwne to elementy wykonane z żeliwa, czyli stopu żelaza z węglem, najczęściej z dodatkiem krzemu i manganu. Dzięki swojej wytrzymałości, odporności na ścieranie i korozję znajdują zastosowanie m.in. w przemyśle maszynowym, budownictwie, motoryzacji, kanalizacji i energetyce.
Najczęściej stosowane rodzaje żeliwa w odlewach to:
żeliwo szare – charakteryzuje się dobrą obrabialnością i tłumieniem drgań,
żeliwo sferoidalne (żeliwo ciągliwe) – ma wyższą wytrzymałość i plastyczność,
żeliwo białe – twarde i odporne na ścieranie, stosowane w częściach pracujących w ekstremalnych warunkach.
Proces produkcji odlewów żeliwnych obejmuje:
Przygotowanie modelu odlewniczego,
Wykonanie formy odlewniczej,
Topienie żeliwa w piecu,
Wlewanie ciekłego żeliwa do formy,
Chłodzenie i wyjęcie odlewu,
Obróbkę końcową i kontrolę jakości.
Odlewy żeliwne oferują:
wysoką wytrzymałość mechaniczną,
odporność na ścieranie i korozję,
niskie koszty produkcji przy dużych seriach,
dobrą zdolność tłumienia drgań,
możliwość odlewania złożonych kształtów
W budownictwie odlewy żeliwne wykorzystywane są m.in. jako:
pokrywy kanałowe i włazy,
ruszty i kraty ściekowe,
elementy architektury miejskiej (np. latarnie, balustrady),
elementy instalacji grzewczych i wodno-kanalizacyjnych.
Tak, żeliwo, zwłaszcza żeliwo sferoidalne i z odpowiednimi dodatkami stopowymi, wykazuje dobrą odporność na korozję. Dodatkowo, powierzchnie odlewów mogą być zabezpieczane powłokami malarskimi, cynkowaniem ogniowym lub lakierowaniem proszkowym.
Tolerancje wymiarowe odlewów żeliwnych zależą od metody formowania i rozmiaru elementu. Zazwyczaj mieszczą się w zakresie IT13 do IT16, jednak w przypadku odlewów precyzyjnych możliwe jest osiągnięcie wyższej dokładności (IT9–IT11).
Maksymalne wymiary odlewów żeliwnych zależą od wyposażenia technicznego odlewni. W nowoczesnych zakładach możliwe jest wykonywanie odlewów:
o masie od kilku gramów do kilkunastu ton,
o długości do kilku metrów.
Cena odlewów żeliwnych zależy od:
rodzaju żeliwa,
wielkości i masy odlewu,
stopnia skomplikowania kształtu,
wielkości partii produkcyjnej,
dodatkowych usług (obróbka, malowanie, testy jakości).
Aby uzyskać dokładną wycenę, należy przesłać zapytanie ofertowe z rysunkiem technicznym.
Tak. Odlewy żeliwne są powszechnie poddawane obróbce skrawaniem, np. toczeniu, frezowaniu czy wierceniu. Najlepiej obrabia się żeliwo szare, natomiast żeliwo sferoidalne wymaga narzędzi o większej odporności na zużycie.
Odlewy żeliwne powinny spełniać normy europejskie i międzynarodowe, m.in.:
PN-EN 1561 – dla żeliwa szarego,
PN-EN 1563 – dla żeliwa sferoidalnego,
ISO 185, ISO 1083 – inne ogólne wymagania dla odlewów.
Normy określają m.in. skład chemiczny, właściwości mechaniczne i tolerancje.
Tak, większość odlewni oferuje możliwość wykonania odlewów na zamówienie, na podstawie:
rysunków technicznych,
plików CAD 2D/3D,
gotowych wzorów lub modeli fizycznych.
Projekt może być dostosowany do wymagań technicznych i materiałowych klienta.
Najczęstsze wady to:
pęcherze gazowe,
wtrącenia niemetaliczne,
pęknięcia i niedolewy,
porowatość.
Aby ich uniknąć, odlewnie stosują nowoczesne technologie formowania, kontrolę procesu topienia, kontrolę jakości i badania nieniszczące (NDT).