Odlewy żeliwne

Odlewy żeliwne mają bardzo szerokie zastosowanie.

Mając na uwadze różne rodzaje żeliwa począwszy od szarego GJL 200, a skończywszy na żeliwie sferoidalnym GJS 700-2, możemy wykonywać różne elementy pracujące praktycznie w każdej gałęzi przemysłu.

Zastowanie odlewów żeliwnych w przemyśle motoryzacyjnym, to m.in bloki silników, tarcze hamulcowe, korpusy pomp i zaworów.

Odlewy żeliwne szare w gatunku GJL 200 czy GJL 250 mają zastosowanie w branży budowlanej i drogowej. Są to m.in. rury, wpusty czy studzienki kanalizacyjne. Odlewy żeliwne z większą zawartością pierwiastków stopowych mają zastosowanie np. w kotłach ciepłowniczych gdzie wymagana jest żaroodporność i żarowytrzymałość. Odlewy żeliwne sferoidalne mają zastosowanie w przemyśle papierniczym, gdzie używane są czopy czy obudowy łożysk podtrzymujące wały. W kolejnictwie również używane są odlewy żeliwne w gatunku GJS 400-18LT, gdzie wymagana jest większa odporność na udarność w niskich temperaturach. Jak widać odlewy żeliwne są stosowane w bardzo szerokim zakresie.

FAQ – Odlewy żeliwne (Pytania i odpowiedzi)

Czym są odlewy żeliwne i gdzie znajdują zastosowanie?

Odlewy żeliwne to elementy wykonane z żeliwa, czyli stopu żelaza z węglem, najczęściej z dodatkiem krzemu i manganu. Dzięki swojej wytrzymałości, odporności na ścieranie i korozję znajdują zastosowanie m.in. w przemyśle maszynowym, budownictwie, motoryzacji, kanalizacji i energetyce.

Jakie są rodzaje żeliwa wykorzystywane w odlewach?

Najczęściej stosowane rodzaje żeliwa w odlewach to:

  • żeliwo szare – charakteryzuje się dobrą obrabialnością i tłumieniem drgań,

  • żeliwo sferoidalne (żeliwo ciągliwe) – ma wyższą wytrzymałość i plastyczność,

  • żeliwo białe – twarde i odporne na ścieranie, stosowane w częściach pracujących w ekstremalnych warunkach.

Jak wygląda proces produkcji odlewów żeliwnych?

Proces produkcji odlewów żeliwnych obejmuje:

  1. Przygotowanie modelu odlewniczego,

  2. Wykonanie formy odlewniczej,

  3. Topienie żeliwa w piecu,

  4. Wlewanie ciekłego żeliwa do formy,

  5. Chłodzenie i wyjęcie odlewu,

  6. Obróbkę końcową i kontrolę jakości.

Jakie są zalety odlewów żeliwnych w porównaniu do innych materiałów?

Odlewy żeliwne oferują:

  • wysoką wytrzymałość mechaniczną,

  • odporność na ścieranie i korozję,

  • niskie koszty produkcji przy dużych seriach,

  • dobrą zdolność tłumienia drgań,

  • możliwość odlewania złożonych kształtów

Do czego wykorzystuje się żeliwne odlewy w budownictwie?

W budownictwie odlewy żeliwne wykorzystywane są m.in. jako:

  • pokrywy kanałowe i włazy,

  • ruszty i kraty ściekowe,

  • elementy architektury miejskiej (np. latarnie, balustrady),

  • elementy instalacji grzewczych i wodno-kanalizacyjnych.

Czy odlewy żeliwne są odporne na korozję?

Tak, żeliwo, zwłaszcza żeliwo sferoidalne i z odpowiednimi dodatkami stopowymi, wykazuje dobrą odporność na korozję. Dodatkowo, powierzchnie odlewów mogą być zabezpieczane powłokami malarskimi, cynkowaniem ogniowym lub lakierowaniem proszkowym.

Jakie są tolerancje wymiarowe w produkcji odlewów żeliwnych?

Tolerancje wymiarowe odlewów żeliwnych zależą od metody formowania i rozmiaru elementu. Zazwyczaj mieszczą się w zakresie IT13 do IT16, jednak w przypadku odlewów precyzyjnych możliwe jest osiągnięcie wyższej dokładności (IT9–IT11).

Jakie są maksymalne gabaryty odlewów żeliwnych?

Maksymalne wymiary odlewów żeliwnych zależą od wyposażenia technicznego odlewni. W nowoczesnych zakładach możliwe jest wykonywanie odlewów:

  • o masie od kilku gramów do kilkunastu ton,

  • o długości do kilku metrów.

Jakie są ceny odlewów żeliwnych?

Cena odlewów żeliwnych zależy od:

  • rodzaju żeliwa,

  • wielkości i masy odlewu,

  • stopnia skomplikowania kształtu,

  • wielkości partii produkcyjnej,

  • dodatkowych usług (obróbka, malowanie, testy jakości).
    Aby uzyskać dokładną wycenę, należy przesłać zapytanie ofertowe z rysunkiem technicznym.

Czy odlewy żeliwne można poddać obróbce mechanicznej?

Tak. Odlewy żeliwne są powszechnie poddawane obróbce skrawaniem, np. toczeniu, frezowaniu czy wierceniu. Najlepiej obrabia się żeliwo szare, natomiast żeliwo sferoidalne wymaga narzędzi o większej odporności na zużycie.

11. Jakie normy muszą spełniać odlewy żeliwne?

Odlewy żeliwne powinny spełniać normy europejskie i międzynarodowe, m.in.:

  • PN-EN 1561 – dla żeliwa szarego,

  • PN-EN 1563 – dla żeliwa sferoidalnego,

  • ISO 185, ISO 1083 – inne ogólne wymagania dla odlewów.
    Normy określają m.in. skład chemiczny, właściwości mechaniczne i tolerancje.

Czy można zamówić odlewy żeliwne na podstawie indywidualnego projektu?

Tak, większość odlewni oferuje możliwość wykonania odlewów na zamówienie, na podstawie:

  • rysunków technicznych,

  • plików CAD 2D/3D,

  • gotowych wzorów lub modeli fizycznych.
    Projekt może być dostosowany do wymagań technicznych i materiałowych klienta.

Jakie są typowe wady odlewów żeliwnych i jak się ich unika?

Najczęstsze wady to:

  • pęcherze gazowe,

  • wtrącenia niemetaliczne,

  • pęknięcia i niedolewy,

  • porowatość.
    Aby ich uniknąć, odlewnie stosują nowoczesne technologie formowania, kontrolę procesu topienia, kontrolę jakości i badania nieniszczące (NDT).